«Ψηφιοποίηση Υλικού Δημόσιων Βιβλιοθηκών»

Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού των βιβλιοθηκών με τη χρήση των νέων τεχνολογιών, κυριαρχεί στην εποχή μας η ψηφιοποίηση του βιβλιακού υλικού τους. Στις πρωτοβουλίες που αναπτύσσονται προς την κατεύθυνση αυτή μετέχει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την προστασία και διαχείριση της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς. Από ελληνικής πλευράς, η ψηφιοποίηση του πλούσιου υλικού των 46 Δημόσιων Βιβλιοθηκών της χώρας μας αποτελεί ένα βασικό στόχο του Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, προκειμένου να προβληθεί και αναδειχθεί ο ελληνικός πολιτισμός και η πνευματική παραγωγή σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές περιβάλλον, χωρίς περιορισμούς και παράλληλα να προστατευθούν οι θησαυροί των φυσικών τεκμηρίων, που στεγάζουν αυτές οι βιβλιοθήκες.

Στην πραγμάτωση του στόχου αυτού εντάσσεται το έργο «Ψηφιοποίηση Υλικού Δημόσιων Βιβλιοθηκών», που υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του ΕΠ Κοινωνία της Πληροφορίας. Ο προϋπολογισμός του έργου ήταν 5.600.000€ και συγχρηματοδοτήθηκε κατά 80% από το Ευρωπαϊκό Κοινοτικό Ταμείο και 20% από εθνικούς πόρους. Ψηφιοποιήθηκαν 16.200.000 σελίδες, που αντιστοιχούν σε 41.444 τίτλους βιβλίων, εφημερίδων, περιοδικών, χαρτών, εγγράφων, χειρογράφων. Είναι ένα από τα μεγαλύτερα έργα ψηφιοποίησης στη χώρα μας.

Κύρια κριτήρια επιλογής για ψηφιοποίηση των φυσικών τεκμηρίων ήταν η μοναδικότητα, η σπανιότητα, η ιδιαίτερη εκπαιδευτική, ερευνητική και πληροφοριακή χρησιμότητα και ζήτηση και βεβαίως η τοπικού ενδιαφέροντος εκδοτική παραγωγή.

Τα φυσικά τεκμήρια εν τέλει που ψηφιοποιήθηκαν χρονολογούνται πριν από το έτος 1920 και είναι απαλλαγμένα από συγγραφικά δικαιώματα. Μεταγενέστερες εκδόσεις έχουν εξασφαλίσει αδειοδότηση της ψηφιοποίησής τους.

Με αυτά τα δεδομένα δημιουργήθηκε μία πλούσια κεντρική ψηφιακή βιβλιοθήκη και μία ηλεκτρονική βάση. Με την εγκατάσταση του απαραίτητου ηλεκτρονικού εξοπλισμού και τη διαμόρφωση του computer room, εξασφαλίσθηκε η υποστήριξη του συνόλου της πληροφορίας, η οποία στη συνέχεια παρουσιάζεται μέσω της Διαδικτυακής Πύλης, που δημιουργήθηκε γι’ αυτό το σκοπό. Το έργο εκτελέσθηκε από την Ένωση Εταιρών Γκλόμπο (GLOBO) Τεχνολογική ΑΕ και Unisystems ΑΕ.

Το έργο «Ψηφιοποίηση Υλικού Δημόσιων Βιβλιοθηκών» θα έχει πολλαπλά οφέλη για τους χρήστες, για την προστασία των βιβλίων και για τις ίδιες τις βιβλιοθήκες. Θα συνεισφέρει στην αξιοποίηση του υλικού των βιβλιοθηκών, στη διάχυση της γνώσης με τη χρήση Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ), στη διευκόλυνση της έρευνας, στο έργο των εκπαιδευτικών, των φοιτητών και των μαθητών όλων των βαθμίδων, στην εξυπηρέτηση των πολιτών  - χρηστών των βιβλιοθηκών εξ αποστάσεως, στην ανάπτυξη εφαρμογών πληροφοριών που να διευκολύνουν την πρόσβαση των ΑΜΕΑ στη γνώση, την πληροφορία και το έντυπο βιβλίο, στην προστασία του φυσικού τεκμηρίου από την καθημερινή φθορά και στη διατήρησή του στο διηνεκές, στη συνεργασία και ανταλλαγή του υλικού με άλλους φορείς ελληνικούς και ξένους και γενικά στην αντιμετώπιση των προκλήσεων της νέας εποχής.

Έτσι, η ψηφιακή βιβλιοθήκη που δημιουργήθηκε έχει τεράστια εθνική και παγκόσμια πολιτιστική σημασία, για τη συμβολή της στη διάδοση της γνώσης. Ελπίζουμε ότι με τη βοήθεια της Πολιτείας και των κοινοτικών προγραμμάτων θα συνεχισθεί το έργο της ψηφιοποίησης του υλικού των Δημόσιων Βιβλιοθηκών, προκειμένου αυτές να επιταχύνουν το βηματισμό τους για να ανταποκριθούν στις ψηφιακές προκλήσεις του αιώνα μας.

Στις 64 Δημόσιες Βιβλιοθήκες του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, που είναι διάσπαρτες σε όλη τη χώρα, υπάρχει ένας τεράστιος πνευματικός πλούτος και ένα σημαντικό πολιτιστικό απόθεμα.

Η ψηφιοποίηση του υλικού των Βιβλιοθηκών αποτελεί ένα βασικό στόχο του Υπουργείου, προκειμένου να προβληθεί και να αναδειχθεί ο ελληνικός πολιτισμός και η πνευματική παραγωγή στο σύγχρονο εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές περιβάλλον, με την αξιοποίηση της τεχνολογίας, του διαδικτύου και των ψηφιακών βιβλιοθηκών. Ο συντονισμός 46 υπηρεσιών, για την επί τόπου ψηφιοποίηση των τεκμηρίων τους, αποτέλεσε ένα ιδιαίτερα δύσκολο εγχείρημα.

Ψηφιοποιήθηκαν συνολικά 15.000.000 σελίδες και ο προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 5.6 εκ.ευρώ. Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα έργα ψηφιοποίησης βιβλίων στη χώρα μας.

Εντούτοις, ο αριθμός αυτός είναι μικρός σε σχέση με το συνολικό αριθμό βιβλίων στις Δημόσιες Βιβλιοθήκες, ιδιαίτερα στις ιστορικές, όπως της Σιάτιστας, της Χίου, των Ιωαννίνων, της Κέρκυρας, των Μηλεών, της Ζαγόρας, της Αδρίτσαινας, της Δημητσάνας και της Ζακύνθου.